Logotipo.png
Guarani jepuru tekojoja ñesãmbyhýpe
Publicado: 05/27/20 01:30:p. m.

Ko ñe’ẽ ojepuruvéva ñane retãme, guarani, oikóva chugui ñe’ẽ tee, castellano ndive, ñande Léi Guasu 1992 arýpe heñoiva’ekue rupive, oipykú hape oikóvo chugui heta hendárupi añetehápe ñe’ẽ tee, peteĩ tendahína upe tekojoja rehe ñemba’apo.

Upe ñe’ẽme’ẽ guasuve jaguerekóva oñondive ava atyháichahaipy, ha’éva Léi Guasu, ombohasapaiteva’ekue guaraníme upe 1992 arýpe mbohapy karai katupyry: Lino Trinidad Sanabria, Félix de Guarania y Dionisio Gauto.

Léi ombohekóva upe ñande Léi Guasu he’ihápe guarani ñe’ẽ tee, Léi 4251/10 “Ñe’ẽnguéra rehegua”, ivore’i 15° he’i “mokoive tetã ñe’ẽ tee ojepuruva’erã tekojoja ñemotenondehápe”.

Ambueve hendápe, ko léi oñe’ẽ avei peteĩchante ojepurukuaaha ha ovaleha mokõive ñe’ẽ tee mburuvicha renondépe térã kuatiápe; avei, ojeguereko derécho ojepurúvo peteĩchante mokõive ñe’ẽ tee tekojoja motenondehára renondépe, ha oñemboguapývo ñe’ẽngue kuatiápe oñembohasa’ỹre ambue ñe’ẽme.

Upévare, iporã ñaromandu’a ha jahechakuaa, ko haipy mbykymi rupive, umi mba’e oikova’ekue are guive ojegueroikeségui guarani jepuru tekojoja ñemotenondehápe.

Upéicha, jasypoapy 2013-pe, jueza en lo Civil del Cuarto Turno Encarnación táva pegua, Nilda Benítez, oguenohẽ peteĩ sentencia de ejecución guarani ñe’ẽme; kóva ojapo omog̃uahẽ rire chupe kuatia guaranimevoi avei abogada María Primitiva Villalba Ferrari.

Ambuéva oiko Villarrica távape jasypokõime 2016 arýpe, upépe juez Paternio Emiliano Vera he’i alegato-kuéra paha guaraníme, peteĩ jejukakue rehegua caso-pe.

Upe jasypoapy 2016-pe, Circunscripción Judicial Cordillera peguápe, upe Tribunal, omoakãva juez-kuéra Antonio Ignacio Benítez López, Magdalena Narváez de Rodríguez ha Alfredo Benítez Fantilli, ojapopaite alegato ha upéi sentencia guaraníme, peteĩ mba’e ojehuva’ekue Emboscada-pe rehegua.

Avei, jasyporundýpe 2016 arýpe, jueza en lo Civil y Comercial, Circunscripción Judicial Encarnación pegua, Nilda Benítez, oguenohẽ peteĩ sentencia ojehaíva guarani ñe’ẽme.

Ambue mba’e peichagua oikova’ekue jasypateĩme upe 2016 arýpe, Tribunal Permanente N° 1 Ciudad del Este pegua, omoakãva juez Milciades Ovelar, oisãmbyhy peteĩ juicio oral y público guarani ñe’ẽ.

Upe araapy 26 jasypo ohasava’ekuépe, ko 2020-pe, juez Tadeo Zarratea, omoakãva Juzgado del Quinto Turno en lo Laboral Capital pegua, oguenohẽ avei peteĩ sentencia judicial tembiapo rehegua ojehaíva guaraníme.

Iporã ja’e Corte Suprema de Justicia guive voi oñemongu’eha heta mba’e ojepuru hag̃ua guarani; upéicha, ko temimoĩmby oguereko tembiapoha renda hévara Dirección de Políticas Lingüísticas Judiciales, ha upe guive oñeguenohẽma ñe’ẽryru hérava Diccionario Jurídico Guaraní, ikatu hag̃uáicha oipuru umi juez ha opa omba’apóva tekojoja rehe.

Avei, CSJ omoneĩva’ekue upe 2013 arýpe Acordada Ipapapýva 838/13, ojopýva ojepuru hag̃ua katuete mokõive ñane retã ñe’ẽ tee, guarani ha castellano, opaite umi Circunscripción Judicial oĩva Paraguái yvy tuichakuépe.

Ko’ã mba’e ohechauka ñandéve oguataha ohóvo tenonde gotyo guarani jepuru añete oñeñangarekóvo peteĩ mba’e tuichaitereíva tetãyguakuérape g̃uarã rehe, ha’éva tekojoja jehupyty; ko’ýte, jahechakuaávo ñane retãyguarakuéra hetaiteve oĩ guaranímente oikovéva.

Ta’anga: Sentencia judicial guaraníme pehẽngue.


Compartir esta noticia

Últimas Noticias Publicadas