Monthly Archives: February 2026

Aty Enxet Sur tavayguakuéra ndive oñeñe’ẽvo iñe’ẽryru rehegua

Posted on 26/02/2026

Enxet Sur tavayguakuéra remimoĩhára ha Enxet-kuéra oĩva Coordinadora de Líderes Indígenas del Bajo Chaco (CLIBCH)-pe oñembyaty Luque-pe, Casa EMAÚS-pe, Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyha (PÑS) mba’apoharakuéra ndive. Pe aty rupive PÑS ohechauka ha omoherakuã hembiapo omoĩ hag̃ua kuatiañe’ẽryru Enxet Sur ñe’ẽme, oñepyrũva’ekue lingüista Timoteo Curtis rembiapokue rupi, oipytyvõva marandu ombokatupyrýva opáichagua tekohaguiguápe.

Ko tembiaporã rembipotápe ojehecha ha oñembohetave Curtis rembiapo ñepyrũmby, ojeasegura hag̃ua toike mbarete umi referente opáichagua comunidad oĩva Enxet retãme. Upéicha avei oñeha’arõ oñemohenda peteĩ aty ñe’ẽrekokuaa rehegua ohechaukáva opavave comunidad-pe, ha upéva oñangarekóta ñe’ẽryru ñembosako’i rehe.

Pe proceso ryepýpe oñeimo’ã avei tojejapo peteĩ aty guasu oñembojoaju ha oñemohenda hag̃ua pe aty, ha oñemyesakã hag̃ua mba’éichapa oñemba’apóta, oñemopyenda hag̃ua pe apopyrã ombohováiha criterio académico ha, upe jave avei, ombohovái hag̃ua Enxet tavayguakuéra remikotevẽ ha rembihecha.

Jokupyty primer corpus histórico del español paraguayo del siglo XVIII moheñoirã

Posted on 25/02/2026

Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyha (PÑS) omboheraguapy peteĩ ñoñe’ẽme’ẽ ñepytyvõrã Dra. Estela Mary Peralta de Aguayo ha Dr. José Luis Ramírez Luengo ndive oñemboguata hag̃ua ko corpus histórico del español paraguayo del siglo XVIII peteĩha, mba’e oma’ẽtava mba’epyahu jehapykuerekóre, ñeñongatu ha ñemyasãi tetã ñe’ẽita rehegua.

Ko jokupyty omopyenda tembiaporã oñondiveguáva taha’e jehechakuaarã, ñembokuatia ha ayvu ñembohasa kuatiápe ymaguare ikatukuaátava oipytyvõ mba’ekuaarã pyahúpe g̃uarã.

Ko ñoñe’ẽme’ẽ ryepýpe, PÑS omotenondéta aporeko ñemohenói ha oñangarekóta pyendavusu ñandutiguáre ojapyhýtava ko corpus.

Ko corpus histórico del español paraguayo del siglo XVIII ñemoheñói ohechauka mba’e tuichaitereíva tetã ñe’ẽ jekuaaverã rehegua, ome’ẽkuaáta rupi peteĩ kuaapy ombohapétava mba’e pyahu jehekarã ñe’ẽ rembiasakuére, ñe’ẽryru’apokuaa, ñe’ẽyma ha aranduverã.

Ko apopyrã jegueroguata omombaretéta PÑS-pe peteĩ temimoĩmby techapyrãramo omoheñóivo tembiporu tekombo’e ha tembiporupyahugua kuaapyrã rérape ha tetã ñe’ẽitápe g̃uarã

PÑS oĩkuri oñepyrũvo Arete Guasu

Posted on 25/02/2026

Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyhára (PÑS), Javier Viveros, oĩkuri oñepyrũrõguare Arete Guasu 2026 tekoka guarani Yvopey Rendápe ojegueroguatáva, Boquerón tetãvorépe. Kóva ha’e peteĩ jepokuaa ojejapóva ymaiterei guive ha tuichaiterei mba’éva guaranikuérape g̃uarã, oikuaágui hikuái ha’eha ojeporúva atyrã ojojuhu hag̃ua ijypykuéra ndive.

Ko vy’aguasu oñepyrũ arateĩ 15 jasykõi jave ha ojegueroguatáta araapy 17 jasykõi peve. Ko areteguasu rupive, tavaygua guaraníva omoneĩse umi mba’e tuicháva hekoteépe g̃uarã: ha’éva iñe’ẽ ha hi’angareko.

Ko aty omyakã tendota Myrian Flores de Pintos ha oĩkuri avei mburuvichakuéra upepegua ha tetãyguáva.

Peteĩteĩva arýpe guaranikuéra omomora ko vy’aguasu irundy tekoha tuichavéva tetãvore Boquerón-pe: Yvopey Renda, Filadelfia távape; Macherety ha Santa Teresita, Mariscal Estigarribia yvýpe; ha Santa Agustín, táva Pedro P. Peña-pe.

PÑS omoirũ ko atyguasu ypykuéra ñe’ẽ ñeñongatu, ñemombarete ha ñemyasãi Paraguáipe ryepýpe.

VII Congreso Latinoamericano de Glotopolítica ojejapótava Buenos Aires 2026 arýpe

Posted on 25/02/2026

2026 arýpe, tavaguasu Buenos Aires omotenondéta pe VII Congreso Latinoamericano de Glotopolítica, pa ary oiko rire aty peteĩha oikova’ekue táva Santiago, Chile.

Ko atyguasu ombosako’i oñondivekuéra Universidad Nacional de Tres de Febrero (UNTREF), Universidad de Buenos Aires (UBA) ha Universidad de Mannheim. Ombyatýta mba’epyahu rekaha apaite tetãygua ohapykuerekáva akóinte opamba’e ñe’ẽita reheguáre, ojesarekovehápe umi mba’e oikóva política ñemboguatarãme ojehúva.

Ko amandaje oikóta 28 jasypokõi guive 1 jasypoapy peve 2026 arýpe opaichagua tenda taha’e UNTREF ha CBC-UBA rógape. Ko apopyrãme oikéta conferencia plenaria, ñomongeta, ponencia ha curso temático amandaje mboyve omyakãva tapicha katupyry.

Umi temario pa’ũme ojehecharamo tekombo’e rehegua; glotopolítica jegueroguata oñemosẽva oĩhágui ha ováva rehegua; ñe’ẽsyry taha’e político, artístico ha avei literario; mba’éichapa oñemoñondive ñe’ẽ ha género; ñe’ẽnguéra mba’ekuaarã; ha ciberdiscursividad. Avei oñeñomongetáta mba’éichapa opytáta tapicha ha temimoĩmbykuéra, ñe’ẽita apañuái, ñe’ẽnguéra porureko ha tekombo’e rehegua; ñe’ẽita oguatáva ojoykére tembiasakue ojehúva oñemombe’uva ñe’ẽ jeporúpe.

Oñe’ẽvo ko arypegua rehe, Dra. Carla Benisz (UBA-CONICET) omombe’u: “Kóva ha’e amandaje pokõiha, ojejapóva Buenos Aires távape ha ojegueroguata peteĩ pa’u ijetu’úvape taha’e político térã social ojeporuhápe opaichagua ñe’ẽsyry oku’éva avei ñorairõ política reheguápe. Upévare roipepirũ mba’epyahu rekahárape ko tendaguasupegua toike orendive oipytyvõ hag̃ua, hembiasakue guive, ñomongeta guasu rupive glotopolítica mboguatarã”.

Ko atyguasu oipepirũ mba’epyahu rekaha, mbo’ehára ha temimbo’e omog̃uahẽvo mba’e oñe’ẽsévare 28 jasykõi ary 2026 peve.

Eikuaasevéramo, eiporukuaa ko ñanduti veve: congresoglotopolitica2026@untref.edu.ar.

Maranduve hesegua ejuhúta ko’ápe: https://www.congresoglotopolitica2026.untref.edu.ar/es/home.

La SPL presenta «Kamby», su tercer videolibro con enfoque inclusivo y multilingüe

Posted on 25/02/2026

La Secretaría de Políticas Lingüísticas (SPL) presenta «Kamby», su tercer título publicado, un videolibro que busca promover la lectura, el acceso a la cultura y la diversidad lingüística desde la infancia.

La obra se destaca por su enfoque inclusivo, ya que está disponible en Lengua de Señas Paraguaya (LSPy) y español, garantizando que más niñas, niños y familias puedan disfrutar de la historia.

Este material forma parte de las acciones impulsadas por la SPL para acercar contenidos educativos y culturales a niñas, niños, familias y comunidades de todo el país, fortaleciendo el derecho a la lengua desde edades tempranas.

  Enlace al video disponible aquí:

YouTube: https://youtu.be/Iy4iOVrseWI

«Kamby» invita a las familias a compartir un relato sobre nuestra cultura y realidad, que fomenta valores, imaginación y convivencia, celebrando la diversidad lingüística como parte fundamental de nuestra identidad cultural.

Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmhyhyha oĩkuri aty ñemomorãrãme oñepyrũ mboy pe Foro Económico Internacional América Latina y el Caribe reheguápe

Posted on 25/02/2026

Omotenondévo pe tembiapo ñemoherakuã ha ñemyasãi Foro Económico Internacional América Latina y el Caribe (IEF) rehegua, ojejapo peteĩ jejotopa guasu pe ararundy 28 jasyteĩ, 10:30 aravo jave, Casa de la Integración rógapepe, pe ojehupytysévakuri ha’e oñemoag̃uívo opaite tembiapo guasúpe oĩtavakuérape opamba’e tekotevẽva oikuaa ko mba’e guasu rehegua.

Ko Foro Económico Internacional América Latina y el Caribe ha’e peteĩ pa’ũ guasu ojepy’amongeta ha oñemboaje hag̃ua tendaguasu akãrapu’ãrã. Ko ary 2026 rehegua oñemboguatákuri 28 ha 29 jasyteĩ 2026 arýpe, táva Panamá-peguápe, omopyatãvo peteĩ pyendavusu ñomongetarã iporãitereíva ikatu hag̃uáicha oñehenduka opaichagua temiandu ha avei jokupytyrã rekávo.

FEI ombyatýta tetãyguára mburuvichakuéra, empresario, moakãharaita tetã ambuegua ha umi ipokatúva omoneĩvo ijehegui, ohecháva umi mba’eaporã ha ojejapokuaátava América Latina ha Caribe ryepýpe, ojesarekótava mba’eaporã oñondiveguáva omokyre’ỹtava viru jeguerekove, ijatahápe opavave ha akãrapu’ãverã.

Ko Foro omotenonde José Raúl Mulino, República de Panamá mburuvichavete, ha Sergio Díaz-Granados, CAF – Banco de Desarrollo de América Latina y el Caribe myakãharapavẽ. Ko atyguasúpe oñe’ẽkuri mburuvichavete ha tendotaita, oĩhápe Luiz Inácio Lula da Silva, Rodrigo Paz Pereira, Daniel Noboa ha Bernardo Arévalo, avei umi tapicha katupyry tetã mba’éva ha ha’e’ỹva tatã ambuepegua.

Ko jejotopa jevy’arã Casa de Integración oikova’ekue ha’e peteĩ pa’ũ ñembyatyrã ha avei jekuaaukarã pe Foro oiko mboyve, omombaretevévo juaju ha omokyre’ỹvo kuaapy opamba’e FEI 2026 rehegua.

Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyha rérape oĩkuri Ramón Barboza, Derlis Navarro, Ypykuéra Ñe’ẽ Ñeñongatu ha Ñemyasãi Moakãhapavẽgua; Carlos Ullón, Tecnologías de la Información y Comunicación-pegua; ha Juan Pablo Méndez, Auditoría motenondehára.